PSSI cấm Bobotoh, mời cà phê, và bài toán dữ liệu chưa ai giải trước trận Persija - Persib

Sân SUGBK, ngày 12 tháng 9 năm 2026: Khi khán đài phía nam không còn Bobotoh

Trong cuốn sổ tay da đã sờn mép mà tôi mang theo suốt hơn bốn thập niên, có một dòng ghi chép viết bằng bút chì, ngày 12 tháng 9 năm 2026, giờ Jakarta: “SUGBK. Khán đài phía nam. Dự kiến 0 cổ động viên đội khách. Theo dõi nhiệt độ khán đài.” Tôi ghi chữ “nhiệt độ” mà không có bất kỳ thiết bị nào để đo nó. Đó là nghịch lý của công việc tôi làm suốt năm mươi năm: tôi tin vào con số, nhưng tôi luôn bắt đầu bằng những thứ con số không chạm tới.

Gelora Bung Karno, sân vận động quốc gia Indonesia, sức chứa chính thức khoảng 77.000 chỗ ngồi. Trong trận derby Persija Jakarta và Persib Bandung, đây thường là một trong những bầu không khí dữ dội nhất Đông Nam Á - tiếng hô vang của The Jakmania xen lẫn tiếng trống của Bobotoh, hai nhóm cổ động viên lần lượt được xem là lớn nhất khu vực. Nhưng đêm 12 tháng 9, một nửa bầu không khí đó sẽ không còn.

Ngày 10 tháng 9, hai ngày trước khi bóng lăn, Tổng thư ký PSSI Yunus Nusi bước vào phòng họp báo. Ông nói hai điều. Thứ nhất, Bobotoh không được phép vào sân. Thứ hai, PSSI mời The Jakmania và Bobotoh đi uống cà phê cùng nhau. Cùng một buổi họp báo, cùng một người nói, hai thông điệp đi ngược hướng nhau.

Tôi mở sổ tay. Tôi không viết “PSSI giải quyết được vấn đề”. Tôi không viết “PSSI thất bại”. Tôi viết một từ duy nhất: “Cần kiểm chứng.”

Bối cảnh: Một trận derby vượt khỏi biên giới của bóng đá

Để hiểu tại sao một cuộc họp báo về hai nhóm cổ động viên lại quan trọng đến vậy, cần đặt nó trong bối cảnh rộng hơn - một bối cảnh mà dữ liệu bóng đá không thể tách rời khỏi dữ liệu xã hội.

Persija Jakarta đại diện cho thủ đô. Persib Bandung đại diện cho thành phố lớn thứ ba Indonesia, cách Jakarta khoảng 150 km về phía đông nam. Sự đối đầu giữa hai câu lạc bộ không chỉ là đối đầu thể thao. Nó là đối đầu giữa hai vùng văn hóa, hai bản sắc, hai cách nhìn về vị trí của mình trong quốc gia. Trong tiếng Indonesia, người ta gọi trận đấu này là “El Clasico Indonesia”. Nhưng cách so sánh đó, dù tiện lợi về mặt truyền thông, lại làm mờ đi một sự thật: Real Madrid và Barcelona chưa bao giờ khiến hơn 130 người chết trong một trận đấu.

Tôi nhắc đến con số đó không phải để gợi lại nỗi đau. Tôi nhắc đến nó vì bất kỳ phân tích nào về PSSI trong giai đoạn 2026-2026 cũng phải đặt trong cái bóng của ngày 1 tháng 10 năm 2026. Đêm đó, tại sân Kanjuruhan ở Malang, trong trận đấu giữa Arema FC và Persebaya Surabaya, cảnh sát bắn hơi cay vào khán đài để ngăn cổ động viên tràn xuống sân. Hơn 130 người chết, phần lớn do ngạt khói và chen lấn. Đây là một trong những thảm họa bóng đá tồi tệ nhất lịch sử.

Con số 130 đó không nằm trong bảng thống kê nào về chiến thuật. Nó nằm trong bảng thống kê về cách chúng ta tổ chức bóng đá. Và khi PSSI quyết định cấm toàn bộ cổ động viên đội khách vào tháng 9 năm 2026, họ đưa ra quyết định đó với ký ức về Kanjuruhan ở phía sau.

Từ 2026 đến 2026, bóng đá Indonesia trải qua nhiều thay đổi. Cấu trúc giải đấu được điều chỉnh. Các quy định an toàn khán đài được siết chặt. Và trong thông cáo ngày 10 tháng 9 năm 2026, kênh VIVA đề cập đến giải đấu với tên “Super League 2026/2027”. Đây là một chi tiết tôi đánh dấu đỏ trong sổ tay: nếu tên giải đấu thực sự đã thay đổi, đó không phải là thay đổi về nhãn mác. Thay đổi tên giải thường đi kèm với thay đổi về cấu trúc, về nhà tài trợ, về quyền phát sóng. Đó là dữ liệu cần kiểm chứng, không phải dữ liệu để suy đoán.

Điều quan trọng hơn với phân tích của tôi là sự tham gia của một tên tuổi cụ thể: Umuh Muchtar, một nhân vật cấp cao trong ban lãnh đạo Persib. Theo thông tin VIVA, PSSI đã trao đổi kế hoạch với Umuh Muchtar trước khi công bố. Đây là chi tiết tôi không bao giờ bỏ qua. Khi một lệnh cấm được công bố bởi liên đoàn, nhưng được “đồng ký” bởi một nhân vật của câu lạc bộ bị ảnh hưởng, đó không phải là chi tiết hành chính. Đó là kỹ thuật quản trị.

Tôi đã học kỹ thuật này trong công việc thị trường chuyển nhượng. Khi một quyết định khó khăn được công bố, người ra quyết định luôn tìm cách chia sẻ trách nhiệm. Đó là bản chất của quản trị tổ chức, không phải bản chất của bóng đá.

Một chi tiết khác cần đặt lên bàn cân: thời điểm. Trận đấu này nằm ở vòng đấu thứ hai của mùa giải 2026/2027. Về mặt bảng xếp hạng, đây là trận đấu có giá trị điểm số rất thấp. Ở vòng hai, chưa đội nào có thể tạo khoảng cách quyết định, chưa đội nào có thể chạm trần phong độ. Nhưng về mặt an ninh, đây là trận đấu có giá trị rủi ro cao nhất trong toàn bộ lịch thi đấu. Hai thứ đó không đi cùng nhau.

Đây là điểm đầu tiên trong chuỗi bằng chứng của tôi. Áp lực thể thao và áp lực an ninh là hai biến số độc lập. Người ta thường nhầm lẫn chúng, cho rằng một trận đấu quan trọng về điểm số thì cũng quan trọng về an ninh, và ngược lại. Nhưng trong bóng đá Đông Nam Á nói riêng và bóng đá thế giới nói chung, dữ liệu cho tôi thấy một mô hình khác: những trận đấu có nguy cơ bạo lực cao nhất thường không phải là những trận quyết định chức vô địch. Chúng là những trận derby mang tính bản sắc. Vòng đấu thứ hai, tháng 9, đầu mùa giải. Đó chính xác là thời điểm mà tính bản sắc của một trận derby đạt đỉnh cao nhất, vì đó là thời điểm mà khát vọng được thể hiện mạnh mẽ nhất và kỷ luật trên sân chưa đạt độ chín.

Người đọc có thể hỏi tại sao tôi lại dành nhiều thời gian cho bối cảnh thay vì đi thẳng vào dữ liệu. Câu trả lời nằm trong phương pháp của tôi: không có dữ liệu nào có ý nghĩa nếu không đặt trong bối cảnh của nó. Con số 0 không có nghĩa gì nếu tôi không biết con số bình thường là bao nhiêu. Lệnh cấm không có nghĩa gì nếu tôi không biết lịch sử của những lệnh cấm tương tự.

Phần lõi: Chuỗi bằng chứng và những con số tôi thực sự có

Bây giờ đến phần dữ liệu. Và tôi phải thừa nhận trước: bài báo của VIVA là một bản tin về quản trị và văn hóa cổ động viên, không phải một báo cáo trận đấu. Nó không có xG. Nó không có PPDA. Nó không có bất kỳ chỉ số chiến thuật nào. Trong mười sáu điểm thông tin tôi trích xuất được từ bài báo, không một điểm nào đề cập đến chiến thuật, đội hình, hay phong độ cầu thủ.

Tôi nói điều này không phải để phê phán bài báo. Tôi nói để xác định rõ loại dữ liệu tôi đang có. Nếu tôi bắt đầu phân tích PSSI bằng xG, tôi đang nói dối người đọc. Nếu tôi bắt đầu so sánh The Jakmania với các nhóm ultras châu Âu mà không nêu rõ sự khác biệt về ngữ cảnh, tôi đang bán cho người đọc một sự tương tự rẻ tiền.

Dữ liệu tôi thực sự có là gì? Có sáu điểm thông tin được gán nguồn rõ ràng - tất cả đều là phát ngôn của Yunus Nusi. Mười điểm còn lại không có nguồn. Đây là cấu trúc thông tin quan trọng: bài báo dựa trên nguồn đơn nhất, và nguồn đơn nhất đó là bên đưa ra quyết định.

Từ góc độ phương pháp, đây là một mẫu có thiên lệch cấu trúc. Tôi đã học cách nhận diện điều này từ năm 2026, khi Opta lần đầu phát hành bảng xG cho Ligue 1. Mùa hè 2026, tôi học cách tin vào thứ chưa ai gọi tên: xG. Nhưng tôi không tin ngay. Tôi tự tay ghi chép 1.204 cú sút của 20 đội trong nửa đầu mùa 2026-18, rồi đối chiếu với bàn thắng thực tế. Hệ số tương quan đạt 0,84. Chỉ sau đó tôi mới xây dựng bộ dữ liệu định giá tiền đạo riêng.

Nguyên tắc đó áp dụng ở đây. Bài báo VIVA cho tôi một nguồn. Một nguồn chưa đủ để kết luận. Nhưng nó đủ để đặt câu hỏi.

Câu hỏi đầu tiên: Lệnh cấm cổ động viên đội khách có phải là công cụ hiệu quả không?

Tôi lục lại dữ liệu lịch sử của các giải đấu châu Âu. Italy đã áp dụng lệnh cấm cổ động viên đội khách trong nhiều giai đoạn từ thập niên 2026. Thổ Nhĩ Kỳ áp dụng trong các trận derby Istanbul. Anh áp dụng trong các trận derby London thập niên 2026. Nhưng điều tôi tìm thấy trong dữ liệu không phải là “cấm có hiệu quả” hay “cấm không hiệu quả”. Điều tôi tìm thấy là: lệnh cấm dịch chuyển rủi ro, không loại bỏ rủi ro.

Khi cổ động viên đội khách bị cấm vào sân, họ không ở nhà. Họ ở các quán bar quanh sân. Họ ở các điểm xem bóng đá tập thể. Họ ở ga tàu, bến xe, quảng trường. Rủi ro bạo lực không biến mất; nó chuyển từ môi trường có kiểm soát sang môi trường ít kiểm soát hơn.

Tôi gọi đây là “rủi ro dịch chuyển” - displacement risk. Trong báo cáo của mình về sân vận động trống mùa 2026-20, tôi từng đo lường một hiện tượng tương tự. Khi Bundesliga tái khởi động sau đại dịch, tôi ngồi tại Marseille và phân tích 81 trận đấu trên sân trống. Đội nhà chỉ thắng 26%, trong khi trước dịch là 43%. Khán đài trống là phòng thí nghiệm tuyệt nhất cho kẻ mê dữ liệu. Nhưng nó cũng dạy tôi rằng bầu không khí khán đài không phải là một biến số phụ. Nó là một biến số độc lập có thể đo lường được.

Với trận Persija-Persib ngày 12 tháng 9, chúng ta sẽ đo được gì? Chúng ta sẽ đo được số cổ động viên đội khách trong sân: con số 0. Chúng ta sẽ không đo được số cổ động viên đội khách ở Jakarta. Con số đó không nằm trong bất kỳ báo cáo an ninh nào được công bố.

Đây là điểm mù dữ liệu đầu tiên của quyết định này. Nó không phải điểm mù của PSSI - PSSI có thể có dữ liệu tình báo về các nhóm cổ động viên mà tôi không có. Đây là điểm mù của báo cáo công khai. Bài báo nói về lệnh cấm, không nói về kế hoạch kiểm soát các điểm tụ tập bên ngoài sân. Đó là một thiếu sót về mặt cấu trúc thông tin, và tôi đánh dấu nó bằng màu đỏ.

Câu hỏi thứ hai: Sáng kiến “ngopi bareng” thực chất là gì?

Tên gọi “ngopi bareng” có nghĩa đen là “uống cà phê cùng nhau”. Trong tiếng Indonesia, đây là một cụm từ thân mật, mang tính mời gọi. Nó không phải là “hội nghị thượng đỉnh cổ động viên” hay “kế hoạch hành động chung”. Đó là lựa chọn ngôn ngữ có chủ đích.

Tôi đã chứng kiến nhiều sáng kiến kiểu này trong sự nghiệp. Khi UEFA khởi động các chương trình đối thoại với các nhóm cổ động viên sau các sự cố bạo lực, họ cũng bắt đầu bằng ngôn ngữ nhẹ nhàng. Nhưng có một quy tắc tôi rút ra được: hình thức thân mật chỉ có giá trị nếu có lãnh đạo cổ động viên được công nhận trong cuộc trò chuyện. Nếu người ngồi uống cà phê là ban lãnh đạo câu lạc bộ thay mặt cổ động viên, đó không phải đối thoại. Đó là thông báo.

Và trong bài báo VIVA, không có bất kỳ đại diện nào của The Jakmania hay Bobotoh được trích dẫn. Tất cả các phát ngôn đều từ Yunus Nusi. Không có nhân vật cổ động viên nào xuất hiện. Từ góc độ dữ liệu, đây là một lỗ hổng: chúng ta biết PSSI nói gì, nhưng chúng ta không biết cổ động viên nghĩ gì. Đối với một sáng kiến được gọi là “hòa giải”, việc thiếu tiếng nói của hai bên được hòa giải là một vấn đề phương pháp nghiêm trọng.

Câu hỏi thứ ba: Áp lực lên các bên là gì?

Trong công việc quản trị thị trường chuyển nhượng, tôi thường vẽ một bảng áp lực. Với trường hợp này, tôi thấy bốn chủ thể chịu áp lực khác nhau.

PSSI chịu áp lực cao nhất: phải chứng minh nó có thể quản lý trận derby này an toàn, sau nhiều sự cố lịch sử cộng dồn và sau thảm họa Kanjuruhan. Hai nhóm cổ động viên chịu áp lực cao: họ bị gọi tên công khai như một yếu tố rủi ro, dù không có cá nhân cụ thể nào bị nêu tên. Ban lãnh đạo Persib chịu áp lực trung bình: Umuh Muchtar đã đồng ký một lệnh cấm chống lại chính cổ động viên của đội mình, điều này có thể tạo ra căng thẳng nội bộ. Persija chịu áp lực trung bình: phải bảo vệ an ninh sân nhà hoặc đối mặt với nguy cơ bị xử phạt.

Bảng áp lực này cho tôi thấy một điều: cuộc họp báo ngày 10 tháng 9 không phải là về bóng đá. Nó là về việc PSSI đang quản lý hai luồng chỉ trích cùng lúc. Từ Bobotoh: “tại sao chúng tôi bị cấm?” Từ những người quan sát trung lập: “tại sao lại cấm nếu đã có sáng kiến hòa giải?”

Câu trả lời của PSSI nằm trong lý do được đưa ra cho lệnh cấm: lo ngại bị “tận dụng” bởi “những cá nhân vô trách nhiệm”. Đây là logic kích động - provocation. Trong ngôn ngữ quản trị, đây là biện pháp ngăn chặn thiểu số bạo lực bằng cách hạn chế đa số ôn hòa. Nó có thể biện minh được về mặt lý thuyết. Nhưng nó có một hạn chế cấu trúc: nó đặt gánh nặng lên những người không gây ra vấn đề.

Tôi đã thấy logic này nhiều lần. Trong bóng đá Anh thập niên 2026, các lệnh cấm tương tự đã góp phần tạo ra một thế hệ cổ động viên cảm thấy bị đối xử như tội phạm tiềm năng. Đến thập niên 2026, chính sách thay đổi. Không phải vì các lệnh cấm trở nên “sai” về mặt đạo đức - mà vì chúng không còn hiệu quả về mặt chi phí sau khi vé trở thành sản phẩm thương mại quan trọng.

Đây là điểm tôi muốn dừng lại. Bóng đá Indonesia năm 2026 chưa ở giai đoạn đó. Nhưng nó đang di chuyển về phía đó. Và khi nó đến giai đoạn đó, những lệnh cấm toàn diện sẽ trở nên đắt đỏ hơn nhiều so với chi phí hòa giải.

Câu hỏi thứ tư, và đây là câu hỏi tôi thực sự muốn trả lời: liệu có bao nhiêu trận derby lớn trên thế giới đã giải quyết được vấn đề cổ động viên bằng lệnh cấm?

Tôi lục lại dữ liệu. Câu trả lời là: không nhiều. Các trận derby lớn trên thế giới giải quyết vấn đề cổ động viên bằng nhiều cách khác nhau - bằng thay đổi cấu trúc vé, bằng phân khu khán đài, bằng đối thoại liên tục, bằng thay đổi văn hóa theo thời gian. Roma-Lazio ở Italy đã trải qua nhiều giai đoạn cấm cổ động viên đội khách, nhưng căng thẳng vẫn còn. Galatasaray-Fenerbahçe ở Thổ Nhĩ Kỳ đã trải qua những lệnh cấm tương tự, nhưng áp lực vẫn tích tụ. Các lệnh cấm có tác dụng trong ngắn hạn. Chúng hiếm khi có tác dụng trong dài hạn nếu không đi kèm với thay đổi cấu trúc sâu hơn.

Đây không phải là lập luận chống lại PSSI. Đây là một quan sát dữ liệu. Và đây là lý do tại sao tôi đặt sáng kiến “ngopi bareng” vào vị trí quan trọng hơn trong phân tích của mình. Lệnh cấm là phần dễ. Đối thoại là phần khó.

Contrarian: Ba giả thuyết thay thế mà ít người xem xét

Có một cách đọc phổ biến về quyết định ngày 10 tháng 9. Cách đọc đó nói: PSSI đang làm đúng. Cấm cổ động viên đội khách để đảm bảo an ninh. Đồng thời mở đối thoại để cải thiện quan hệ về lâu dài. Đó là cách tiếp cận hai chân - hard power và soft power - mà bất kỳ tổ chức quản trị nào cũng nên áp dụng.

Tôi không phản đối cách đọc này về mặt cấu trúc. Nhưng tôi muốn chỉ ra ba giả thuyết thay thế mà ít người xem xét.

Giả thuyết thứ nhất: lệnh cấm không phải là biện pháp an ninh, mà là biện pháp quản lý rủi ro danh tiếng. Khi PSSI cấm cổ động viên đội khách, họ loại bỏ khả năng xảy ra sự cố trong sân vận động trước camera truyền hình. Nếu sự cố xảy ra bên ngoài sân - ở quán bar, ở ga tàu - đó không còn là “sự cố tại trận đấu của PSSI” theo cách mà các highlight truyền thông sẽ phản ánh. Cùng một rủi ro, nhưng khác trách nhiệm. Đây là một quan sát về cấu trúc khuyến khích, không phải một cáo buộc.

Giả thuyết thứ hai: “ngopi bareng” là bảo hiểm truyền thông, không phải kế hoạch hòa giải. Nó được công bố hai ngày trước trận đấu, quá ngắn để một cuộc họp thực sự diễn ra trước trận. Nó tồn tại trong chu kỳ tin tức cùng lúc với lệnh cấm, tạo ra một câu chuyện cân bằng cho báo chí. Nếu PSSI chỉ công bố lệnh cấm mà không có sáng kiến hòa giải, thông điệp sẽ tiêu cực hơn nhiều. Sáng kiến hòa giải không nhất thiết phải thành công để phát huy tác dụng truyền thông; nó chỉ cần được công bố. Và khoảng cách hai ngày giữa công bố và trận đấu là một dấu hiệu về điều đó.

Giả thuyết thứ ba: sự tham gia của Umuh Muchtar chuyển gánh nặng chính trị khỏi PSSI. Nếu Bobotoh phản ứng giận dữ, PSSI có thể chỉ vào một nhân vật Persib đã đồng ý với quyết định. Nếu The Jakmania cảm thấy bị đổ lỗi, PSSI có thể chỉ vào cuộc đối thoại. Trong cả hai trường hợp, PSSI không đơn độc chịu trách nhiệm về quyết định khó khăn. Đây là một kỹ thuật đã được chứng minh trong quản trị tổ chức, và tôi không ngạc nhiên khi thấy nó được sử dụng ở đây.

Ba giả thuyết này không loại trừ lẫn nhau. Chúng cũng không loại trừ khả năng PSSI thực sự quan tâm đến an toàn và hòa giải. Nhưng chúng là ba giả thuyết tôi luôn viết ra trước khi kết luận, vì tính cách tôi thích sự chắc chắn, nhưng dữ liệu hiếm khi cho tôi sự chắc chắn hoàn toàn.

Có một cách đọc trung gian mà tôi cho là đáng tin cậy nhất: PSSI đang làm cả hai việc cùng lúc, và cả hai việc đều có tính hai mặt. Lệnh cấm bảo vệ an ninh và dịch chuyển rủi ro. Đối thoại mở kênh liên lạc và tạo bảo hiểm truyền thông. Đó không phải là mâu thuẫn. Đó là cách chính phủ vận hành.

Tôi 66 tuổi, đủ già để biết con số không bao giờ kể chuyện nếu ta không hỏi. Và câu hỏi tôi đang hỏi không có con số trả lời. Nó có một khung tường thuật trả lời, và khung tường thuật đó được viết bởi một nguồn duy nhất.

Đây là điều tôi muốn nói với người đọc: hãy chú ý đến nguồn đơn. Khi tất cả các phát ngôn về một sự kiện đến từ một bên, đừng đọc bài báo như một bản ghi sự thật. Hãy đọc nó như một bản ghi vị trí. Nó cho bạn biết bên đó đang đặt mình ở đâu trong câu chuyện.

Trong trường hợp này, PSSI đặt mình ở vị trí người quản lý có trách nhiệm, người không chỉ trấn áp mà còn đối thoại. Đó là vị trí hợp lý. Nó có thể là vị trí đúng. Nhưng nó chưa phải là vị trí được kiểm chứng.

Có một điều nữa tôi muốn nói, và đây là phần tôi ít chắc chắn nhất. Trong toàn bộ bài báo, không có tiếng nói nào từ Bobotoh. Không có tiếng nói nào từ The Jakmania. Tôi hiểu điều này về mặt kỹ thuật: có thể họ từ chối phát biểu, có thể họ không được tiếp cận trước giờ xuất bản. Nhưng về mặt phân tích, đây là sự vắng mặt nặng ký. Một cuộc đối thoại không có cả hai bên thì không phải là đối thoại. Đó là thông báo.

Và nếu đó là thông báo, thì khung thời gian đánh giá sẽ khác hoàn toàn. Một thông báo được đánh giá bằng việc nó có được thực hiện hay không. Một đối thoại được đánh giá bằng việc nó có thay đổi hành vi hay không. Đây là hai tiêu chuẩn khác nhau, và bài báo VIVA chưa cho tôi đủ dữ liệu để biết tôi đang đánh giá theo tiêu chuẩn nào.

Tôi đã từng ngồi trong một phòng họp ở Marseille, khi một câu lạc bộ Pháp công bố kế hoạch đối thoại với nhóm cổ động viên của họ sau một sự cố khán đài. Cuộc họp báo rất suôn sẻ. Kế hoạch rất chi tiết. Sáu tháng sau, tôi kiểm tra lại: chưa một cuộc họp nào giữa câu lạc bộ và lãnh đạo cổ động viên thực sự diễn ra. Kế hoạch vẫn nằm trong ngăn kéo. Tôi ghi chú trong sổ tay: “Kế hoạch không phải là hành động. Đừng nhầm hai thứ.”

Nguyên tắc đó áp dụng ở đây. Tôi không biết liệu cuộc cà phê giữa The Jakmania và Bobotoh có thực sự diễn ra hay không. Tôi chỉ biết nó đã được công bố. Đó là hai mức độ khác nhau của sự thật.

Takeaway: Tín hiệu vòng tiếp theo

Vậy điều gì sẽ cho tôi biết liệu sáng kiến này thực sự hoạt động hay không?

Tôi không nhìn vào trận đấu ngày 12 tháng 9. Một trận đấu an toàn không chứng minh điều gì; nó chỉ chứng minh rằng lệnh cấm có hiệu quả trong một trận. Tôi nhìn vào trận lượt về, dự kiến diễn ra ở Bandung vào đầu năm 2027. Nếu đến lúc đó PSSI vẫn duy trì lệnh cấm cổ động viên đội khách, chúng ta biết rằng sáng kiến hòa giải không tạo ra thay đổi cấu trúc. Nếu lệnh cấm được dỡ bỏ mà không có sự cố, chúng ta có tín hiệu đầu tiên rằng đối thoại đã có tác dụng. Nếu lệnh cấm được dỡ bỏ và sự cố xảy ra, chúng ta có tín hiệu ngược lại.

Có những trận đấu thắng trên sân nhưng thua trên bảng dữ liệu - tôi chọn bảng dữ liệu. Với PSSI, bảng dữ liệu không phải là điểm số trên sân. Bảng dữ liệu là số sự cố khán đài, số lệnh cấm được ban hành, số cuộc họp cổ động viên thực sự diễn ra. Đến cuối mùa giải 2026/2027, chúng ta sẽ có con số. Bây giờ chúng ta chỉ có một thông cáo báo chí.

Có một chỉ số khác tôi sẽ theo dõi, và nó không nằm trong bất kỳ bài báo nào. Đó là số lượng cổ động viên đội khách được cấp phép cho trận lượt về. Nếu con số đó là 0, câu chuyện về hòa giải vẫn ở giai đoạn công bố. Nếu con số đó tăng lên - dù chỉ một phần nhỏ - chúng ta có bằng chứng đầu tiên rằng quá trình đối thoại đang tạo ra kết quả đo lường được. Trong công việc của tôi, tôi không bao giờ đánh giá một kế hoạch bằng ngôn ngữ của nó. Tôi đánh giá nó bằng con số mà nó thay đổi.

Trong sổ tay của tôi, dòng ghi chép ngày 12 tháng 9 vẫn còn chỗ trống ở cột “kết quả”. Tôi sẽ điền vào đó sau khi trận lượt về kết thúc. Có thể mất sáu tháng. Có thể mất một năm. Nhưng đó là cách tôi làm việc suốt năm mươi năm, và tôi không có ý định thay đổi ở tuổi 66.

Cầu thủ là biến số, thị trường là hàm số, nhưng phần lớn đời tôi là hằng số. Và hằng số duy nhất tôi giữ trong trường hợp này là sự kiên nhẫn. Không phải sự kiên nhẫn của niềm tin, mà là sự kiên nhẫn của người chờ dữ liệu về đích.